امت‌هاى خود مطابق آن پيمان گرفتيد ؟ گفتند : آرى اقرار داريم . فرمود : بر آنان گواه باشيد كه من هم با شما از گواهانم * پس كسى كه بعد از اين ( يعنى بعد از آمدن رسولان ) از حق روى بگرداند همانا از فاسقان خواهد بود * طبرى در تفسير آيهء اول از امير المؤمنين على ( ع ) آورده است كه فرمود : خداوند ، آدم و پيامبران بعد از او را به پيامبرى مبعوث نفرمود مگر اينكه از آنها دربارهء حضرت محمد ( ص ) پيمان گرفت كه اگر آن حضرت مبعوث شد و آنها زنده بودند ، به او ايمان آورده به ياريش برخيزند و از قومشان همان پيمان را بگيرند . سپس اين آيه را تلاوت فرمود : وَ إِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثاقَ النَّبِيِّينَ . . . . در تفسير آيهء دوم ، از آن حضرت آورده است كه آيهء كريمه گوياى اين مطلب است كه خداوند مىفرمايد : بدين مطلب گواه امتهايتان باشيد كه من ، هم بر شما گواهم و هم بر آنها . پس اى محمد ( ص ) ! هر كس پس از چنين عهد و پيمانى از همهء آن امتها ، از تو روى بگرداند از فاسقان خواهد بود « 1 » . قرطبى در تفسير آيهء مورد بحث مىگويد : « رسول » در اينجا ، بنا به قول على و ابن عباس ، حضرت محمد ( ص ) است . مؤلف مىگويد : اين دو آيه كه گذشت ، ضمن مجموعه‌اى از آياتى آمده است كه خود گوياى مطلبى است كه از حضرت على ( ع ) روايت شده ، كه در سرآغاز آن خداوند چنين مىفرمايد : أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيباً مِنَ الْكِتابِ يُدْعَوْنَ إِلى كِتابِ اللَّهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ يَتَوَلَّى فَرِيقٌ مِنْهُمْ وَ هُمْ مُعْرِضُونَ « 2 » آيا كسانى را كه اندك بهره‌اى از كتاب دارند نديدى كه چون به كتاب خدا دعوت شدند تا ميانشان داورى شود ، گروهى از آنان پشت كرده روى

--> ( 1 ) - تفسير طبرى ( 3 / 236 و 238 ) ؛ زاد المسير فى علم التفسير تأليف ابن جوزى ( 1 / 416 ) ؛ تفسير ابن كثير ( 1 / 378 ) با تغيير در الفاظ ؛ و تفسير قرطبى ( 4 / 125 ) . ( 2 ) - آل عمران / 23 .